چکیده

آیت الله سید نورالدین حسینی شیرازی (ره) ۱۳۳۵-‎۱۲۷۱ ش از علما و مراجع تقلید دوره پهلوی بودند که با سرپرستی حزب برادران، فعالیت‌های اجتماعی، سیاسی گسترده ای خصوصا در منطقه فارس داشتند. در دوره پهلوی اول با سیاست های دین ستیزانه رژیم رضا شاه به مقابله جدی برخاستند که منجر به تبعید ایشان در دو نوبت گردید. پس از اشغال کشور توسط متفقین، فعالیتهای اجتماعی و فرهنگی در سطح منطقه فارس انجام دادند و پس از خروج نیروهای بیگانه، حزب برادران را که مدتی قبل به طور مخفی زمینه های تأسیس آن را فراهم نموده بودند، علنی ساختند. با سرپرستی حزب در این دوره و انتخاب نمایندگان طرفدار حزب به مجلس، سعی در اعمال نفوذ در قوه مقننه داشتند. این نحوه عمل ناشی از تلقی ایشان از مشروطه و اصل دوم متمم قانون اساسی مشروطه که علما و فقها را ناظر بر قوانین مجلس میشمرد، بود. این رویه تا پایان دهه بیست ادامه داشت که با جریان نهضت ملی شدن صنعت نفت عنلا فعالیت حزبی گرایش دیگری پیدا کرد و کار به شکل سابق ادامه یافت. ایشان در اواخر عمر خود با مبارزه قاطعانه و منحصر به فرد با بهاییت، قدرت سیاسی یک مرجع شیعی را به دستگاه و بیگانگان نشان دادند. درباره اندیشه سیاسی ایشان باید گفت که وی هر چند در نظر به دنبال حکومت اسلامی زیر نظر ولایت فقیه بودند ولی حکومت مشروطه موجود را باتوجه به وضیعت فعلی جامعه خصوصا تغییر موازنه قوا در سطح بین المللی نسبت به گذشته، گزینه مناسب میدیدند و با ایجاد حزب و فعالیت پارلمانی و سعی در اصلاح روند قانونگذاری در حکومت داشتند. ایشان ریشه نابسامانیهای اجتماعی و سیاسی این دوره را فقدان رشد ملی دانسته و برای رفع آن، ارتباط عناصر صالحه و با نفوذ که تحت یک مرام و هدف و انضباط لازم به ارتقاء رشد ملی در جامعه بپردازند، لازم و ضروری میشمرند. این معنا تعبیر حزب سیاسی از نگاه ایشان میشد.

دانش آموخته

• حسن ریگی نژاد

استاد راهنما

• نجف لک زایی

  استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

استاد مشاور

• سیدمحمدمهدی میرباقری

  عضو مجلس خبرگان رهبری و رئیس فرهنگستان علوم اسلامی قم