زمینه و هدف: سلامت از نعمتهای الهی و نیازهای حیاتی همه انسانها در همه عمر میباشد. معنویت در قلب شعائر اسلامی و منظومهای جامع و دارای ابعاد چهارگانه کلامی - فلسفی، فقهی - حقوقی، اخلاقی - ارزشی و تاریخی - تمدنی است. سلامت معنوی اسلامی مقولهای نظری (ارزشی) و عملیاتی و دارای شاخصهای مشروحه ذیل است: قدسی-ماورائی، عقلانی - فلسفی (مبتنی بر مبانی اعتقادی استدلالی)، درونگرا (ماورائی) و برونگرا، جامع و شامل (ساحتی و فراساحتی)، نظامواره، متعادل و متوازن (با سایر ابعاد)، دارای تجلیات درونی و بیرونی و دارای جلوهگری در قلب شعائر اسلامی. چارچوبی متشکل از موضوشناسی و طبقهبندی مباحث و معارف سلامت معنوی در این مطالعه ارائه شده است(۱) رروش: از روشهای بحث متمرکز گروهی و مطالعه کتابخانهای برای این مطالعه استفاده شده است. در مرحله مطالعه کتابخانهای، گزیدهای از موضوعات مطرح شده در مقالات اخیر داخلی و به زبان فارسی در «بحث» ارائه شده است. نتایج: دوازده محور کلان، و هشت محور اختصاصی متشکل از هفتاد موضوع به دست آمد. نتیجهگیری: نتایج این مطالعه چارچوب مناسبی با ماهیت موضوعشناسی و محوربندی سلامت معنوی اسلامی، برای مطالعات بعدی فراهم ساخته است که در صورت تکمیل توسط مطالعهای با اولویتبندی، میتواند ملاک مطالعات پیشرو در این حوزه توسط صاحبنظران و مراکز تحقیقاتی مرتبط قرار گیرد.
دانشیار گروه روانشناسی پژوهشگاه حوزه و دانشگاه
استادیار موسسه آموزشی امام خمینی (ره) فارغ التحصیل دکتری فلسفه اسلامی دانشگاه باقرالعلوم (ع)