چکیده

بررسی شخصیت و منزلت حضرت فاطمه(س) و تأثیر آن بر مسلمانان موضوع اصلی این پژوهش است. بررسی شخصیت و منزلت از ابعاد مختلفی قابل‌بررسی است ولی این تحقیق به تأثیر شخصیت و منزلت بر حیات فرهنگی و تمدنی مسلمانان تا پایان قرن پنجم پرداخته است. بررسی تأثیر شخصیت و منزلت حضرت فاطمه(س) در حیات فرهنگی و تمدنی مسلمانان موضوعی است که اهمیت آن بر اهل تحقیق پوشیده نیست علی‌الخصوص به دلیل عدم وجود پیشینه برای آن، لذا تحقیق در مورد آن زوایای جدیدی را مشخص می‌نماید که موجب تبیین بهتر و دقیق‌تر وجاهت حضرت در جامعه اسلامی و نزد مسلمانان است. هدف از این موضوع نیز تبیین بازتاب سیره فاطمی در حوزه مسائل اجتماعی و آثار علمی مسلمانان است که بر پایه رفتارهای علمی، اجتماعی و سیاسی آن حضرت می‌باشد. در این پژوهش از روش تاریخی با رویکرد توصیفی و تحلیلی کمک گرفته‌شده، تا تأثیر شخصیت و منزلت حضرت فاطمه (س) در حیات فرهنگی و تمدن مسلمانان بازگو شود. حضرت فاطمه(س) علاوه بر پاسداشت، تعمیق و توسعه فرهنگ شیعه، در بین اهل سنت نیز به‌عنوان برجسته‌ترین دختر پیامبر اسلام(ص) و به‌عنوان یکی از زنان برگزیده جهان اسلام شناخته می‌شود. به دلیل عدم پرداختن محققین به بررسی و بیان تأثیرگذاری شخصیت و منزلت حضرت فاطمه(س) در حیات فرهنگی و تمدنی مسلمانان، این سؤال در اذهان جوانان امروز نقش بسته است که حضرت فاطمه(س) در کدام قسمت از فرهنگ و تمدن مسلمانان قرار داشته و بر آن تاثیرگذاشته است. نپرداختن به این بعد از حیات حضرت فاطمه(س) توسط محققین باعث ایجاد انگیزه‌ دوچندان برای کشف تأثیرگذاری شخصیت و منزلت ایشان بر مسلمانان، شده است. در این راستا با ارائه چارچوب مفهومی مسیر دسترسی به شاخص‌های منزلت و شخصیت حضرت فاطمه(س) و برای تبیین تأثیر آن شاخص‌ها بر فرهنگ و تمدن مسلمانان هموار شد. با توجه به مطالب ارائه‌شده در مورد شخصیت و منزلت فاطمه(س) می‌توان چنین نتیجه گرفت که آن حضرت بر اساس شخصیت و منزلتی که نزد مسلمانان داشتند، در سه بعد رفتاری و سیاسی، ادبیات و علوم اسلامی و ابنیه تأثیرگذار بودند.

دانش آموخته

• سعید مهوش منصف

استاد راهنما

• محمدحسین دانش کیا

  عضو هیات علمی گروه تاریخ و تمدن اسلامی دانشگاه معارف اسلامی

استاد مشاور

• سید حسین فلاح زاده

  دانشیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام