چکیده

پژوهش حاضر به نقش بازاریان در انقلاب اسلامی میپردازد و سؤال اصلی چنین است که علل اقتصادی فرهنگی، حمایت و مشارکت بازاریان از انقلاب اسلامی چیست؟ علت اقتصادی مشارکت بازاریان در این نهضت سرمایه داری تجاری بود. بعلت اینکه بازاریان همیشه علاقه به تجارت و حجره نشینی و دلالی داشته اند و سرمایه داری صنعتی در تضاد با این سرمایه داری بود. خاندان پهلوی که شیفته پیشرفت ها و ترغیات غرب شده بودند در راستای مدرنیزاسیون کردن ایران بودند و علاقه آنها به سرماه داری صنعتی بود. (البته سرمایه داری صنعتی وابسته و مونتاژ و سعی در ترویج این اقتصاد در ایران داشته و از این روش حمایت می کردند. و اقتصاد سرمایه داری صنعتی که خاندان پهلوی به دنبال آن بودند موجب تضعیف اقتصاد بازاریان که همان سرمایه داری تجاری بود شد. بازاریان با ورود سرمایه داری صنعتی و صنایع مونتاژ و حمتیت های مالی و اعتباری رژیم به این صنایع و فشارهای اقتصادی وارد بر بازاریان از قبیل گرفتن مالیات سنگین، اجرای طرح گرانفروشی، فروشگاههای زنجیره ای و از این قبیل سیاستها باعث شد که بعضا شغلهای خود را از دست بدهند یا بصورت ضعیف به کار خود ادامه دهند. در کنار این علل اقتصادی علل فرهنگی وجود داشت. خاندان پهلوی به تصور اینکه پیشرفتها و ترقیهایی که در کشورهای غربی ایجاد شده بخاطر فرهنگی است که در آن کشورهاوجود دارد، بر این اساس سعی در ترویج فرهنگ غربی داشت و سیاستهای فرهنگی خود را از قبیل کشف حجاب و غیره اجرا کرد و در این راستا با فرهنگ سنتی مذهبی که در جامعه وجود داشت مبارزه می کرد و آنها را فرهنگ کهن و مرتجع میدانست در جایی که فرهنگ سنتی مذهبی در جامعه مورد علاقه بازاریان بود. و بر این اساس بازاریان فرهنگ سنتی مذهبی خود را در مخاطره دیدند و سعی کردند با مشارکت و حمایت از نهضت اسلامی آن فرهنگهای سنتی مذهبی را احیا و تقویت کنند آنها بخاطر اینکه با علما و دستگاه مذهبی ارتباط داشتند و آنها را از لحاظ مالی و اقتصادی کمک می کردند تصور کردند که این انقلاب هم دنبال چنین سیاستهای اقتصادی و فرهنگی است.

دانش آموخته

• مهدی قانعی

استاد راهنما

• شجاع احمدوند

  عضو هیات علمی و دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه علامه طباطبایی

استاد مشاور

• سید صادق حقیقت

  استاد دانشکده اقتصاد و علوم سیاسی دانشگاه مفید