در این پژوهش در بررسی و پاسخ به سؤال اصلی یعنی (مقایسه سیاست خارجی جمهوری اسلامی ایران دردو دهه گذشته (۱۳۵۷-۱۳۷۷) بیانگر چه نوع تحولی در رفتار سیاست خارجی ایران می باشد؟) از چارچوب نظری سطح خرد استفاده شد و در ابتدا سیاست خارجی ایران در فاصله سالهای ۶۷-۱۳۷۵ مورد مطالعه قرار گرفت و بیان شد که سیاست خارجی ایران در چارچوب کلان سیاست نه شرقی نه غربی شکل گرفت و رفتارهای آن در ارتباط با این سیاست و تحت تأثیر شرایط انقلابی و دوران جنگ تحمیلی قابل مطالعه می باشد. با خاتمه جنگ و تغییر در نیاز های کشور، رفتار سیاست خارجی ایران نیز تحول یافت و اقدامات ایران در عرصه سیاست خارجی پاسخی به نیاز های جدید بود. برقراری روابط سازنده با کشورهای منطقه و فرامنطقه در راستای اتخاذ سیاست اعتماد سازی و تنش زدایی از ویژگی اصلی سیاست خارجی ایران در این دوزه می باشد که می تواند بیانگر نوع تحول در سیاست خارجی ایران باش. در این بررسی جهت تبیین نوع تحول در رفتار سیاست خارجی ایران به مطالعه وجوه تمایز و تشابه سیاست خارجی ایران در دو دهه گذشته پرداخته شد و بیان گردید که سیاست خارجی ایران در جهت گیری کلان و اصول ناظر بر استقلال، حفظ تمامیت ارضی کشور و برقراری روابط مسالمت آمیز بر اساس احترام متقابل با سایر کشورها ثابت است و تحول رفتاری ایران مربوط به شیوه دیپلماسی و تاکتیکهای نیل به اهداف سیاست خارجی می باشد همچنین مهمترین علت تحول رفتار سیاست خارجی را می توان با توجه به نیازها و منافع ملی کشور تبیین نمود هر چند تحت تأثیر متغییر های محیط بین المللی نیز باشد.
دانشیار گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام معاون آموزش و فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
دانش آموخته و همکار آموزشی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام / نمایندهٔ مردم ولایت غزنی در دوره شانزدهم (پارلمان افغانستان) / رئیس دانشگاه خاتم النبیین (ص) کابل