چکیده

این تحقیق درصدد آن است تا مشارکت سیاسی از دیدگاه امام علی(ع) را بررسی نماید. در این رساله از چهارچوب نظری رهیافت نظام - کارکرد آلموند استفاده شده است. و رساله حاضر درصدد آن است تا انتخابات، حمایت و نظارت مردمی و فعالیت سیاسی را که چهار مؤلفه از مؤلفه‌های مشارکت سیاسی میباشند را بررسی نماید. امام علی(ع) معتقدند بودند که پس از تشکیل حکومت اسلامی، حاکم باید توسط مردم انتخاب، یا توسط آنها مورد پذیرش قرار گیرد و انتصاب حضرت به خلافت که امری الهی بود، فقط به همین دلیل عدم قبول و بیعت مردم با ایشان، بیست و پنج سال به تأخیر افتاد. حمایت مردم از دولت برای رسیدن حکومت به اهداف خود، از جمله خصوصیاتی بود که امام (ع) به آن توجه داشت و این حمایت به وجود نمیآید مگر آنکه حاکم به مردم اعتماد داشته باشد و رابطه آنها براساس مهر و لطف و حسن ظن و اعتماد باشد که اگر غیر از این باشد باعث عکس العملهای ناروا و فاصله بین حاکم و مردم میشود. از دیگر مؤلفه‌های مشارکت سیاسی در حکومت حضرت، نظارت مردم میباشد که تنها راه صحیح اجرای قانون در جامعه است. یکی از ابزار آن، امر به معروف و نهی از منکر است که با آزادی بیان محقق میشود و شرایط و مراحلی را دارد. و فعالیت سیاسی نیز از دیگر شاخصه‌های مشارکت سیاسی در حکومت اسلامی از دیدگاه امام علی(ع) میباشد که ضرورت مکلف بودن هر انسانی را در شرکت در نظم و مدیرت حیات اجتماعی و فردی از دیدگاه اسلام بیان میدارد. و گروهها و مشاغل و مناصبی که در حکومت حضرت وجود داشته‌اند را بر میشمرد. و در آخر نظر امام(ع) در مورد توسعه مطرح می شود که اولویت را با توسعه فرهنگی می دانسته‌اند. برای به سامان رسیدن جامعه، توجه مسئولان به فرهنگ خدمتگذاری به مردم را لازم و ضروری میدانند و برای جلوگیری از استبداد و خود محوری و دست یابی به افکار دیگران مشاوره را امری لازم میشمرند. با متمم توصیفات گفته شده در پژوهش، براساس دیدگاه امام علی(ع) در حکومت اسلامی، شهروند مشارکت کننده در امور سیاسی تولید میشود.

دانش آموخته

• منصوره عمادی

استاد راهنما

• محمدتقی آل سید غفور

  عضو هیات علمی و مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام نماینده مردم شوشتر در دوره اول مجلس شورای اسلامی

استاد مشاور

• منصور میراحمدی چناروئیه

  استاد تمام گروه علوم و اندیشه سیاسی و معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی ، رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی