چکیده

یکی از مسایل مهم صدر اسلام که در عصر ما کمتر به صورت جامع و به طور یک موضوع خاص مورد توجه قرار گرفته مسئله فتوحات مسلمین در صدر اسلام و بعد از آن در دوران آل امیه است فتوحاتی که قسمت های وسیعی از شرق و غرب جهان را در زیر پرچم اسلام آورد. در این پژوهش سعی شده تا به فتوحات مسلمین در شرق پرداخته شود. این فتوحات در صدر اسلام و در زمان خلیفه نخست، عمر، ابوبکر و عثمانبعد از رحلت پیامبر(ص) آغاز و دنبال شد و در دوران حکومت آل امیه به اوج خود رسید. بنی امیه دست به فتوحات گسترده ای چه در شرق و چه در غرب خلافت اسلامی زدند به ویژه دو خلیفه مقتدر اموی یکی عبدالملک و دیگری ولید بن عبد الملک که فتوحات دومی را از نظر گستردگی با فتوحات دوران عمر مقایسه می کنند. فرضیه مورد آزمون این است که افزایش قدرت و کسب ثروت به واسطه فتح سرزمین های دیگر از علل و انگیزه های اصلی فتوحات بنی امیه بود در حالی که مسلمین صدر اسلام با انگیزه نشر و گسترش اسلام در مناطق دیگر دست به فتوحات زدند. برای آزموذدن فرضیه، فصول چندی در نظر گرفته شده است در بخش اول سه فصل در نظر گرفته شده است. فصل اول مناطقی که مسلمین در صدر اسلام فتح کردند و فصل دوم جغرافیای تاریخی مناطق فتح شده را بیان می کند در فصل سوم عملکرد سه خلیفه مسلمین بعد از رحلت پیامبر بیان شده است و در فصل چهارم علل و انگیزه های فتوحات صدر اسلام و آثار و پیامد های آن مورد بررسی قرار گرفته در بخش دوم سه فصل آمده در فصل اول چگونگی به خلافت رسیدن بنی امیه با ذکر خصوصیات رفتاری و اخلاقی آنها بیان شده است در فصل دوم فتوحات بنی امیه و جغرافیای تاریخی مناطق فتح شده و در فصل سوم به علل و انگیزه های فتوحات و آثار و پیامد های آن پرداخته شده است و در پایان هم نتیجه گیری آمده است.

دانش آموخته

• فاطمه علی پور

استاد راهنما

• سید حسین فلاح زاده

  دانشیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• حسین ایزدی

  عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام