چکیده

هیأت‌های مذهبی، از نقاط قوت و اختصاصاتِ جامعه شیعه است که دارای ظرفیت‌های مغفولِ فراوانی است. تعاملِ هیأت‌های مذهبی یکی از مهم‌ترین راه‌های افزایش بهره‌وری این ظرفیت‌های مردمی، خودجوش، بالنده و پویا است که در قالب سلسله‌جزایرِ پراکنده، مشغول دفاع از اسلام و انقلاب، و ستیز با مستکبران و ظالمان هستند. در این تحقیق، مباحثِ نظری هم‌چون چیستی و چگونگی «تعامل» و «هیأت‌های مذهبی»، به وسیله مطالعات کتاب‌خانه‌ای و مراجعه به مقالات، پایان‌نامه‌ها و کتب مرتبط گردآوری شد. سپس به مصاحبه با صاحب‌نظرانِ مرتبط با موضوعِ پایان‌نامه پرداخته شد تا با استفاده از راهبرد پژوهش نظریه داده‌بنیاد، الگوی پارادایمیِ تعامل هیأت‌های مذهبیِ قزوین طراحی شود. در این راستا از بیش از ۱۱۰۰ دقیقه مصاحبه گرفته شده، ۷۶۱ کد و سپس ۶۳ مفهوم استخراج شد. ۳۶ مقوله از این مفاهیم استخراج شد که در قالب ۶ طبقه، اجزای الگوی پارادایمیِ تعامل هیأت‌های مذهبیِ قزوین را تشکیل دادند. در این تحقیق، «همکاری و هماهنگیِ دو یا چند هیأت مذهبی در یک فعالیت مشترک» به‌عنوان تعریف تعامل هیأت‌های مذهبی اتخاذ شد؛ و زوایا و ابعاد مختلفِ تعامل هم‌چون عرصه، قالب، عمق، حجم و بستر تعامل بررسی شد. هم‌چنین با با بررسی وضعیت قزوین و هیأت‌های آن، بسترِ حاکم در تعاملِ هیأت‌های مذهبی قزوین، نسبتاً مناسب و مستعدِ تعامل ارزیابی شد. در این تحقیق، عوامل و موانعِ تعامل میان هیأت‌ها احصاء شد و راهبردها و مراحل تحقق تعاملِ هیأت‌ها تبیین گشت: شناسایی، برنامه‌ریزی، ایجادِ باور به تعامل، آموزشِ روش تعامل، برقراری اولین تعامل و توجه ویژه به آن، استمرار و گسترش تعامل و در نهایت تأسیس دبیرخانه تعامل به‌عنوان گام‌های تحقق تعاملِ پایدار و مستمر میان هیأت‌های مذهبی ذکر شد. پیامدها و دستاوردهای تعامل نیز چنین احصا شد: آمادگی برای تعامل‌های آتی، ایجادِ انگیزه و رضایت درونی، افزایش کارآیی و اثرگذاری هیأت، رشدِ هیأت و نیروهای آن، تشکیل جبهه حق و... . کلمات کلیدی: همکاری بین سازمانی، هیأت مذهبی، قزوین، تعامل هیأت‌های مذهبی، راهبرد فرهنگ، هم‌افزایی، مدیریت هیأت

دانش آموخته

• محمد مجید دائی دائی

استاد راهنما

• میثم لطیفی

  دانشیار گروه مدیریت دولتی دانشگاه امام صادق علیه السلام

استاد مشاور

• علی اصغر اسلامی تنها

  استادیار گروه فرهنگ و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام