رساله حاضر به بررسی زندگانی، شخصیت و اقدامات یکی از اشخاص برجسته دوره ناصرالدین شاه یعنی میرزا تقی خان فراهان معروف به امیرکبیر میپردازد و ابعاد مختلف زندگی شخصی اجتماعی سیاسی و فرهنگی او را مورد بررسی قرار داده و نقش تأثیر گذار وی را در تاریخ سیاسی اجتماعی و فرهنگی ایران تعقیب می نماید. در این رساله می خواهیم نقش میرزا تقی خان فراهانی (امیر کبیر) را در تحولات سیاسی اجتماعی و فرهنگی ایران در دوره قاجار بررسی نماییم. بنابراین این پایان نامه به دو بخش تقسیم شده است. بخش اول از دو فصل تشکیل شده است، فصل آول آن، چارچوب نظری پایان نامه را شامل می شود و فصل دوم هم اوضاع سیاسی اجتماعی ایران را مقارن روی کار آمدن امیر، مورد بررسی قرار داده ایم. بخش دوم نیز شامل دو فصل است، فصل اول آن، زندگانی امیر کبیر مورد بررسی قرار گرفته است. در فصل دوم، اصلاحات وی بیان شده است. به طور کلی امیر در راه فرهنگ دانش و صنعت جدید حفظ و تحکیم هویت ملی و استقلال سیاسی ایران در برابر تهاجم دولتهای استعماری و اصلاحات سیاسی و اجتماعی نقش تاریخی و منزلتی بس والا دارد. نفرت امیر از بیگانگان و مبارزه با آنها و همچنین کوتاه کردن دست آنان از کشور باعث شد مجموع این گروه ها که در حول کانون فساد و خیانت یعنی دربار و در راس آنان مهد علیا مادر شاه که سردسته درباریان فاسد و توطئه گران علیه امیر بود گرد آمده بودند از هیچ کوششی برای کارشکنی و ایجاد مشکل و مانع در رعه امیر کبیر کوتاهی نکرده و سرانجام در جهت سقوط و قتل او نیز اقدام کنند.
عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
دانشیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام