چکیده

این پژوهش نتیجه تلاش های مستمر در زمینه «حدوث و بقاء نفس» از منظر حكمت متعالیه می باشد؛ كه آراء صدرالدین محمد شیرازی به عنوان بنیان گذار این مكتب مورد توجه قرار گرفته است و مشتمل بر چهار فصل است. منظور از نفس در اینجا جوهری است مجرد از ماده ذاتاً و متعلق به ماده فعلاً، كه همان نفس ناطقه انسانی است كه انسان را از سایر حیوانات متمایز می كند. در این پژوهش حدوث نفس ناطقه یعنی همان چگونگی پیدایش نفس، یكی از دو محور مورد بحث می باشد، كه در بیان این مطلب دو احتمال وجود دارد: 1) این كه حدوث نفس روحانی باشد، یعنی نفس به عنوان موجود روحانی، پس از پیدایش جسم و بدن به بدن تعلق گیرد. 2) یا این كه نفس جسمانیه الحدوث است، یعنی حادث به حدوث بدن می باشد كه از ابتكارات و شاهكارهای فلسفه صدرالدین شیرازی همین مطلب می باشد. ملاصدرا با توجه به مبانی منحصر به فرد خود در پی اثبات حدوث جسمانی نفس می باشد كه آراء و نظریات او در این زمینه قابل توجه می باشد. محور دوم در این پژوهش، بقاء و جاودانگی نفس ناطقه است. آیا نفس موجودی باقی است یا این كه حیات و بقاء او در گرو حیات و بقاء بدن است؟ در بحث بقاء نفس و چگونگی حیات آن، از جمله مباحث مهمی كه مطرح می شود، بحث تناسخ می باشد كه در پایان این پژوهش به صورت مختصر و گذرا به آن پرداخته می شود.

دانش آموخته

• گلین مرادی پورطالشی

استاد راهنما

• محمد مهدی گرجیان عربی

  استاد گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• احمد بهشتی

  احمد بهشتی (متولد ۱۳۱۴ در میانشهر از توابع فسا) پژوهشگر فلسفه، مدرس حوزه علمیه، نماینده دوره‌های اول و دوم مجلس شورای اسلامی از حوزه انتخابیه فارس (فسا)، نماینده مجلس خبرگان در دوره سوم و پنجم و رئیس سابق دانشگاه قم است.