چکیده

فیلم‌های سینمایی خواه آشکار، خواه نهان سرشار از نمادهای مذهبی‌اند. اینکه نمادهای مذهبی چیست و شخصیت‌های دارای این نمادها چگونه در فضاهای مختلف رفتار می‌کنند، بخشی از فرهنگ مذهبی است که رسانه‌هایی چون سینما تولید می‌کنند؛ بنابراین در عصری که تمایز میان امر واقعی و مجازی توسط رسانه‌ها خدشه‌دار شده است و مخاطبان میلیونی سینما به سرعت تحت‌تأثیر قرار می‌گیرند، بازنمایی‌های مذهبی در سینما اهمیت بیشتری می‌یابد. هدف از بررسی این مطلب که آیا در سینمای ایران، نحوه نمایش نمادهای مذهبی برگرفته از فرهنگ اصیل اسلامی است یا خیر و پژوهش‌هایی از این دست، تولید دانشی جدید است که می‌تواند دربرگیرنده‌ی مفاهیمی مهم برای تغییر سیاست‌های فرهنگی باشد و روش به کار رفته در آن نیز نشانه‌شناسی است. یافته‌ها نشان داد در سینمای ایران، فیلم‌هایی که حرفه‌ای و مبتنی بر شگردهای دقیق سینمایی هستند، تصویر نامطلوبی از نمادهای مذهبی و شخصیت‌های دارای نمادهای مذهبی ارائه می‌کنند و کارگردانان متعهد نیز یا فیلم‌هایی از لحاظ ساختار سینمایی ضعیف تولید کرده‌اند و یا از نحوه بازخورد فیلم‌ها در بین مردم غافل شده و در نهایت چیزی غیر از آنچه می‌خواسته‌اند در جامعه منتشر کرده‌اند. واژگان کلیدی :نماد، فیلم، مذهب، سینما، نشانه‌شناسی، بازنمایی، مخاطب، رمزگان.

دانش آموخته

• محمدعلی بهشتی

استاد راهنما

• نعمت الله کرم اللهی

  دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• شمس الله مریجی

  ریاست دانشگاه و استاد گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم (ع)