چکیده

شناخت امام بر هر فرد ضرورت دارد و معرفتی که از بیانات ائمه اطهار (ع) حاصل آید، معرفتی قابل اعتماد است. در میان ادعیه و روایات مأثور از امام هادی(ع)، مباحث مهمّی با محوریت امامت مطرح شده است؛ مانند حقیقت و ضرورت امامت، صفات امام، شئون الهی امام، شئون و وظایف اجتماعی امام. از دیدگاه امامهادی (ع)،امامت، ازاصولاعتقادیاست که باید با ادله عقلی و قطعی به اثبات برسد. امامت دنباله نبوت بوده و کاملاً در راستای اهداف رسالت گام بر می دارد. امام، حامل کتاب خداست که تمامی علوم و فنون در آن گرد آمده است و به همین خاطر، عالم هستی تحت تسخیر و تصرف او خواهد بود. او با پیمودن طریق بندگی و طی نمودن مراحل کمال انسانی، مظهر صفات فعلی حق متعالی گشته است. امام، واسطه فیوضات نازله الهی است و تدبیر امور عالم با اوست. او صاحب علم لدنی نامحدودی است که غیب و شهود برای او تفاوتی نداشته و بدین سان ناظر بر تمامی اتفاقات عالم هستی و قادر بر تصرف در آن هاست، در حالی که اراده او مطابق خواست و اراده خدای سبحان است زیرا او خلیفه و حجت خدا است. امام دارای عصمت مطلق است؛ او به هیچ وجه دچار سهو، خطا، نسیان و معصیت نمی شود تا حجت بر مردم تمام گردد. او از افضلیت مطلق برخوردار بوده و همه کمالات انسانی در او جمع است؛ در واقع حقیقت امام، همان حقیقتی است که وجود نبی اکرم (ص) مصداق آن است و تمامی آن خصائص در وجود امام نیز هست. تعیین او همانند نبی، از سوی خدای متعالی انجام می شود و چون زمین لحظه ای خالی از وجود حجت خدا نیست، پس در نبود پیامبر، زمین خالی از وجود امام نخواهد بود. هدف از وجود امام، هدایت انسان-ها به سوی سعادت جاویدان است. او مجری احکام شرع است و از این جهت شأن قضا نیز در حق او ثابت است. امام بهترین سیاست حکومتی و نظامی را در علم و توان خویش دارد. در فرمایش های امام هادی (ع)، آیات و روایاتی را می توان یافت که این موارد، به وضوح از آن استخراج می شود. کلید واژه ها: امام، امام هادی(ع)، امامت، علم، عصمت، ولایت.

دانش آموخته

• محمد کبیری آرانی

استاد راهنما

• محمدتقی یوسفی

  دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• سید محمود موسوی

  دانشیار گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام