آنچه نگارنده را بر آن داشت تا به تحقیق در این دوران بپردازد علل پذیرش اسلام توسط ایرانیان باستان است که با روش تحقیقِ وصفی تحلیلی و روش گردآوری اطلاعات کتابخانه ای به این مهم پرداخته شد. پرسش اصلی پایان نامه این است که نگرش ایرانیان باستان به خانواده چه تأثیری در پذیرش اسلام از سوی آنان داشته است. با تکیه بر این فرضیه،که بعضاعدم مغایرت یا هم سویی ها و هم خوانیهایی درنگرش ایرانیان باستان به خانواده باقوانین اسلام وجود داشته است که می تواندیکی از عوامل جذب ایرانیان به اسلام باشد، به مقایسه ی دوران ایران باستان با احکام اسلامی پرداخته شد. به سبب تقارن دوران ساسانی با اسلام تمرکز تحقیق بر روی حقوق خانواده در این دوره است. در دوره ی ساسانی دین رسمی کشور زرتشت بود. از آنجا که نگرش یک جامعه به خانواده از برخورد آن جامعه با تک تک اعضای خانواده مشخص می-شود، این برخوردها مورد بررسی قرار گرفتند. در دوره ساسانی مرد به عنوان رئیس خانواده جایگاه مقتدرانه ای داشت. جایگاه زن اگرچه کمی تنزل داشت اما به عنوان همسر و مادرِ فرزندان، مورد احترام بود در دینمزدیسنی که معتَقَدات زرتشتیان بر آن نهاده شده است، زن و مرد هر دو از یک ریشه تکوین یافته و هردو یکسان مورد خطاب قرار می گیرند چنانچه در آیین اسلام نیز همین دیدگاه به شیوه ی دقیق تر و البته موافق با فطرت زن و مرد دیده می شود. تساوی زن و مرد در اعمال، اهتمام به رشد دینی و فکری خانواده، آزادی در انتخاب همسر، نیکی به پدر و مادرو مسائل دیگری مانند وقف، فرستادن خیرات برای اموات، و غیره وجود دارد کهدر این دو آیین بایکدیگر هم خوانی و قرابت آشکاری دارند این شباهت ها علاوه بر اینکه جای تحقیق بیشتری دارندمی تواند قرینه ای برای پذیرش و سرعت گرایش به اسلام توسط ایرانیان باشد. کلمات کلیدی: ایران باستان، اسلام، زرتشت، خانواده، علل گرایش.
استاد و مدیر گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
مدرس دانشگاه و حوزه علمیه