چکیده

با توجه به اینکه هر اندیشه‌ای، یکسری عملکردها را بدنبال دارد، افکار متصوفه نیز در روی گردانیدن مردم از دنیا و پرداختن به عبادت محض، موثر است. برای بهتر فهمیدن تأثیر این نوع تفکر بر فعالیتهای سیاسی و اقتصادی مردم کرمانشاه، که در زمانهای گذشته (بخصوص قاجاریه) آماج تبلیغات متصوفه بوده اند، دانستن سیر تاریخی و نحوه شکل‌گیری آنها در تبیین بهتر افکار و دیدگاههای آنان مفید است. اهل حق نیز انشعابی از متصوفه می باشند و بیشترین تجمع این دسته در شهرستان صحنه در استان کرمانشاه می باشد و دارای یکسری اعتقادات در زمینه‌های توحید و رابطه انسان با خدا می باشند که این اعتقادات تأثیرات قابل ملاحظه‌ای را بر رفتار سیاسی و اقتصادی آنها بجا گذاشته است. این تأثیرات حتی در مردمی که پیرو مذهب شیعه هستند نیز مشهود است. یعنی اینکه نه تنها خیلی به انجام اعمال مذهبی مقید نیستند بلکه در فعالیتهای روزمره خود که در اجتماع انجام می دهند، بیشتر بی تفاوتند و علیرغم داشتن سرمایه و نیروی کار خیلی خود را به زحمت نمیاندازند هر چند که افراد تلاشگر بی شماری هم در این ناحیه ساکنند اما جو غالب، بی تفاوتی نسبت به دستاوردهای اقتصادی است. همچنین در مشارکتهای سیاسی نیز خیلی فعالانه حاضر نمی شوند مگر آنکه تبلیغات گسترده و وسیع باشد. در مجموع آنچه باعث شده مردم در استان کرمانشاه خیلی نسبت به دین و فعالیتهای اقتصادی و سیاسی مشتاق نباشند، میتوان از اثرات تبلیغات متصوفه در زمانهای طولانی از گذشته‌های دور باشد که امروزه به صورت یک فرهنگ غالب در آمده است که باید برای عوض کردن این روحیه نسبتا عمومی دولت و روشنفکران در کنار یکدیگر شروع به تلاش فرهنگی مناسب کنند.

دانش آموخته

• الهه دودمان تیپی

استاد راهنما

• نجف لک زایی

  استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی

استاد مشاور

• محمدجواد ارسطا

  استاد حوزه و دانشگاه ، دانشیار گروه حقوق بین الملل و عمومی دانشگاه تهران