چکیده

انقلاب حاصل مجموعه عوامل و زمینه‌هایی است که در رخداد پدیده انقلاب به یاری هم می آیند. این عوامل بسیار متعدد و متنوعند. با این حال برخی آنان آن نقش تعیین کننده و اصلی را در این میان بازی می کنند. به عنوان بسیاری از تحلیل گران، مذهب تشیع و ویژگیهایی که در این مذهب نهفته و آشکار است، توانمندی ویژه ای در خلق رخدادی عظیم مانند انقلاب اسلامی به آن داده است. در این پژوهش سعی شده است حضور تعیین کننده و نقش آف رین آموزه‌های شیعی، در مراحل مختلف شکل گیری جنبش و پیروزی انقلاب اسلامی به عنوان جنبش معطوف به ارزش مورد بررسی قرار گیرد. براساس چارچوب نظری اسملسر در موضوع رفتار جمعی، گام‌هایی را برای بررسی این موضوع در نظر گرفته‌ایم. در نخستین گام نقش آموزه‌های شیعی در زمینه سازی و امکان شکل‌گیری جنبش معطوف به ارزش به بررسی گذاشته شد. در گام بعدی فشارهای ساختاری و تأثیر آموزه‌های شیعی در فشارها بررسی شد. سومین گام به بررسی نقش این آموزه‌ها در شکل‌گیری و گسترش باورهای تعمیم یافته معطوف به ارزش اختصاص یافته است. در چهارمین مرحله عوامل شتاب زا و رابطه آن با این آموزه‌ها بررسی شد. و در مرحله پنجم به بحث بسیج منابع و نقش رهبری در جنبش پرداختیم و در آخرین گام علت شکست دستگاه سرکوب و نقش آموزه شیعی شهادت در این مرحله تعیین کننده مورد بحث قرار گرفت. واژگان کلیدی: انقلاب اسلامی، آموزه‌های شیعی، مراحل اساسی جنبش، زمینه‌های ساختاری انقلاب اسلامی، فشار ساختاری، بسیج مشارکت کنندگان، کنترل اجتماعی.

دانش آموخته

• سیدمرتضی میرمجیدی

استاد راهنما

• نعمت الله کرم اللهی

  دانشیار گروه علوم اجتماعی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• کریم خان محمدی

  استاد گروه مطالعات فرهنگی و ارتباطات دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام