هر نظام سیاسى به دنبال حفظ و ثبات خود است. بر اساس شرایط بین الملل و نظام داخلى، یكسرى سیاست در داخل و خارج كشور بر می گزیند. بر این اساس در این پژوهش بر آن هستیم كه بدانیم تأثیرات اصلاحات داخلى ایران بر سیاست گذارى جارجى ایران در دوران ریاست جمهورى خاتمى چه بوده است؟ فرضیه این پژوهش عبارت است از: اصلاحات داخلى از جمله تأكید بر توسعه سیاسى،جامعه مدنى و... باعث شد تا سیاست گذارى خارجى نیز به سمت تنش زدایى، گفتگوى تمدنها و بهبود روابط با كشورهاى غربى (اتحادیه اروپا) و عربى پیش برود. در راستاى این فرضیه به تدوین سه فصل پرداخته می شود: در فصل اول به بررسى مفاهیم و متغیرها و چارچوب نظرى می پردازد. كه عبارت است از: تلفیقى از نظریه توسعه سریع القلم و نظریه سیاست خارجى روح ا.. رمضانى است. در این چارچوب تحول اندیشه و شخصیت مهمترین عامل توسعه به شمار مىرود و آن باعث تحول در نخبگان فكرى و ابزارى و تحول درجامعه می شود و زمینه توسعه را فراهم می كند. بر اساس این چارچوب نظرى به تدوین بقیه فصول می پردازیم. فصل دوم، محورهاى اصلى سیاست گذارى داخلى خاتمى را بررسى می كنیم كه شامل سه گفتار )اصلاحات سیاسى، اصلاحات فرهنگى و اصلاحات اقتصادى( می شود و در اینگفتارها به مطالبى چون: شورا، احزاب، مطبوعات، دانشگاه ها، وزارت فرهنگ و ارشاد و...می پردازیم. در فصل سوم هم محورهاى اصلى سیاست گذارى خارجى دوران ریاست جمهورى خاتمى را بررسى می كنیم كه شامل مباحثى چون نظریه گفتگوى تمدنها، سیاست تنش زدایى باكشورهاى غربى )آلمان، فرانسه، ایتالیا و بریتانیا( و سیاست تنش زدایى و بهبود روابط باكشورهاى عربى (عربستان، قطر، مصر، بحرین و...) و سیاست هسته اى آقاى خاتمى می پردازیم و در نهایت هم فرضیه این پژوهش تأیید می شود كه توسعه در داخل و جامعه مدنى و اصلاحات در ایران در دوران ریاست جمهورى خاتمى باعث اتخاذ سیاست تنش زدایى و بهبود روابط باكشورهاى غربى و عربى می شد.
استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی
دانشیار گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام معاون آموزش و فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام