چکیده

در ‎۷ ثور سال ‎۵۷ شمسی در افغانستان جنبشی علیه حکومت داوود خان برخاست که منجر به واژگونی دولت داوود شد. این جنبش توسط ارتشیان و به رهبری سران حزب دموکراتیک خلق افغانستان برپا شده بود. سؤال این است که زمینه ها و عواملی که شرایط را برای چنین دگرگونی آماده ساخت چه بودند؟ زمینه هی این واقعه را میتوان در سه محور ‎۱- زمینه‌های سیاسی ‎۲- زمینه های اقتصادی ‎۳- زمینه‌های فرهنگی خلاصه کرد. زمینه‌های سیاسی این واقعه سیاستهای ناکار آمد رژیم‌های حاکم و استبداد آنان بود. دولت‌های افغانستان با سیاستهای غلط خود مثل قوم گرایی و استبداد موجب نارضایتی مردم و گروه بندی آنها علیه حکومت میشدند. همچنین فقر و بدبختی مردم و اتخاذ سیاستهای ناکارآمد اقتصادی مزید بر علت بود. فقر در جامعه افغانستان طی قرنها بیداد میکرد و حکومتگران تنها به فکر حکومت کردن و منفعت خویش بودند، این فقر و محرومیت نیز از دلایل نارضایتی عمومی و جبهه گیری مردم و و روشنفکران علیه حکومتها بود. از طرفی دیگر بی سوادی مردم از یک سو و ورود افکار و ارزشهای مارکسیستی از مرزهای شمالی کشور از دیگر سو باعث تشتت افکار و سردرگمی مردم و عاقبت جلب شدن روشنفکران به سوی اندیشه‌های مارکسیستی شد. علاوه بر این زمینه‌ها عواملی نیز وجود داشت که واقعه ‎۷ ثور را تسریع کرد. از جمله عوامل داخلی، تعارض نخبگان کشور بود. گروه‌های نخبگان داخلی تعارضات و کشمکشهایی داشتند که باید گفت این تعارضات حول قدرت، ایدئولوژی و قومیت بود و میتوان گروه‌های معارض را در ‎۴ گروه کمونیستها، روشنفکران اسلام گرای متجدد، اسلام گرایان سنتی و نخبگان حکومتی دانست که به اشکا مختلف باهم درگیر بودند که عاقبت تعارضات کمونیستها با نخبگان حکومتی بر سر قدرت، واقعه ‎۷ ثور افغانستان را بوجود آورد. واژگان کلیدی: انقلاب، ‎۷ ثور ‎۱۳۵۷، حزب دموکراتیک خلق افغانستان.

دانش آموخته

• معصومه اخلاقی

استاد راهنما

• سید عبدالقیوم سجادی

  دانش آموخته و همکار آموزشی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام / نمایندهٔ مردم ولایت غزنی در دوره شانزدهم (پارلمان افغانستان) / رئیس دانشگاه خاتم النبیین (ص) کابل

استاد مشاور

• حسن حضرتی

  دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران