انسان، و جایگاه او در عالم هستی، از جمله موضوعاتی است كه همواره اذهان اندیشمندان را به خود معطوف داشته در این راستا سخنان فراوانی گفته شده و كتابهای متنوعی به نگارش درآمده است. در این موضوع هر كسی از زاویه خاصی در مورد این موجود برتر سخن گفته و به معرفی او پرداختند. به جرأت میتوان ادعا كرد سخنانی كه از زبان عارفان بالله در جهت شناختن و شناساندن مقام انسانی بیان گشته در دیگر آثار بشری یافت نمیشود. در این رساله كوتاه، نویسنده بر آن شد تا با اندك بضاعت علمی كه در توان دارد به این موضوع پرداخته و نظرات دو تن از عارفان بزرگ، محیی الدین ابن عربی و حضرت امام را بیان دارد. گرچه مدعی نیستم توانستم به نحو احسن آنها را بیان دارم لیكن میتواند برای مطالعات و تحقیقات بیشتر دوستداران این مباحث مقدمة مفیدی باشد. آنكس كه ز كوی آشنائیست داند كه متاع ما كجائیست در این رساله ابتداء به بیان اجمالی از زندگی و افكار ابن عربی و امام پرداختیم و سپس مباحث آشنایی با خداشناسی و جهانشناسی عرفانی كه میتواند مرتبط با بحث اصلی یعنی انسانشناسی عرفانی باشد را به بحث گذاشتیم و به بیان برخی از نظرات عرفانی ابن عربی و امام، در مورد توحید، وحدت وجود. عما، حضرات خمس، تجلی الهی پرداختیم و در بخش دوم اصل بحث در سه فصل به بیان تعریف انسان كامل؛ ارتباط آن با خدا و موجودات، ویژگیهای منحصر به فرد انسان كامل و در آخر به بحث ولایت انسان كامل اشاره نمودیم كه مخصوصاً در این فصل اخیر دیدگاههای برخی از اندیشمندان را نیز، اشاره كردیم.
استاد گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
عضو هیات علمی موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)