چکیده

امیرالمومنین علی علیه السلام شخصیت مورد احترام عموم امت اسلامی است و حتی در خارج از جهان اسلام نیز دارای هوادارانی است که او را به حد عشق دوست می دارند.علمای اسلام در مذاهب مختلف به فضایل و سوابق درخشان او معترفند. البته همیشه عده ای با تعصبات مذهبی و ملاحظات فرقه ای سعی در پنهان کردن یا انکار فضایل او داشتند اما نمی توان آفتاب را از دیدگان مخفی نمود. آنچه ما در این تحقیق به دنبال آن بودیم بررسی نگاه علمای اهل سنت در دوران معاصر به امیرمومنان علیه السلام و ترسیمی است که ایشان از حضرت برای مخاطبین خود داشته اند. بدیهی بود که بررسی همه نظرات و شخصیتها از توان این تحقیق خارج است فلذا نیاز بود تا هم در افراد و هم در مورد آثار مورد مطالعه یک محدوده ای قائل شویم. برای این منظور تمرکز را در این بررسی متوجه سه نفر از این علما نمودیم : آلوسی ، سید قطب و طنطاوی. البته هر کدام از این سه دارای تالیفات متعددی هستند که باز در اینجا تحقیق را روی اثر تفسیری آنها متمرکز کردیم. شیوه کار نیز به این ترتیب بود که سعی شد هرگونه اظهار نظری را که از ایشان در مورد امیرمومنان در اثرشان موجود است احصاء و سپس به ترتیب موضوع، دسته بندی و در نهایت نتیجه گیری شود. روش این تحقیق توصیفی است و در صدد تبیین نگاه نویسنده مورد نظر به امیرمومنان و تصویری که او برای مخاطب در اینباره ترسیم می نماید، می باشد. نتیجه این تحقیق علاوه بر تبیین نوع نگاه این سه دانشمند شاخص عالم اسلام به امیرمومنان علیه السلام دربردارنده سبک پرداختن آنها به این موضوع نیز هست. روش آلوسی بیشتر ایجاد تشکیک در فضایل یا شریک سازی در وقایعی است که امیرمومنان در آن نقش داشته و از فضایل ایشان محسوب می گردد. روش سید قطب و طنطاوی نیز بیشتر بر محور نگفتن است به این معنا که از اصل مسائل را بیان نمی کنند تا بعد مجبور به انکار و استدلال و پاسخ باشند.

دانش آموخته

• جمشید دانش غلام خاص

استاد راهنما

• حسین ایزدی

  عضو هیات علمی گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• محمدرضا جباری

  عضو هیات علمی گروه تاریخ موسسه آموزشی و پژوهشی امام خمینی (ره)