در این رساله که عنوان امام علی و سقیفه می باشد و سوال اصلی نگارنده، زمینه ها و پیامد های سقیفه چیست و موضع امام علی در قبال آن، تحت تاثیر چه عواملی شکل گرفت؟ می باشد. فرضیه آن، سقیفه با زمینه های قبلی شکل گرفت و امام علی هر چند در آؤاز به مخالفت علنی با آنان برخاست اما در ادامه به علت بحران های موجود داخلی و خارجی پس از وقوع ماجرای ثقیفه، در عربستان و نیز به علت نداشتن یاور و بیم از آنکه حداقل یاران خود را نیز از دست دهد، موضع سکوت را برگزید. از پیامد ای مهم سقیفه انحرافی بود که در اسلام پیش آمد، می باشد. جهت بررسی فرضیه و اثبات آن در این رساله، این رساله را به یک مقدمه و سه فصل تقسیم بندی نمودیم. در فصل اول، مختصری از زندگانی امام را در حیات پیامبر یادآور شدیم با تکیه بر آن قسمتی از زندگی امام که توسط پیامبر معرفی و امامت ایشان به مردم اعلام شده بود یوم انداز- حدیث منزلت و واقعه غدیر. در فصل دوم، زمینه های سقیف را بررسی کردیم که به ظاهر انصار باعث تجمع در سقیفه شدند ولی به احتمال زیاد در پشت پرده خبرهای دیگری وجود داشت. در فصل سوم موضه امام در مقابل سقیفه بود و سوال اصلی این رساله می باشد مورد بررسی و تحلیل بطور اجمال قرار گرفت و در این فصل به بعضی از پیامد های ناگوار سقیفه نیز اشاره شده است. عملکرد امام در این بره ه از زندگی خود که کاملا متفاوت از عملکرد های گذشته است سه موضع اتخاذ کرده بودند. ابتدا مخالفت می کنند و حق خویش را می خواهد و بعد سکوت می کند که بلند تر از هر فریادی است و بدنبال آن همکاری لازم را با خلفا دارد.(هر جا که تشخیص می دهد به نفع اسلام و مسلمین است.)
دانشیار گروه تاریخ و تمدن دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام
استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی