پژوهش حاضر در پی آن است تا اصول تفکر سیاسی امام (ع) را بررسی و آن را با خلفا مقایسه نماید. با توجه به اینکه در هر دوره ای از یتاریخ اندیشه سیاسی یک مفهوم محوری وجود داشته است که دیگر مفاهیم را تحت تأثیر خود قرار داده است و اندیشمندان سیاسی به بحث و بررسی در ارتباط با آن پرداخته اند، عدالت و آزادی از مفاهیمی است که در اندیشه متفکرین غرب و اسلام از ویژگی خاصی برخوردارند. بنابراین در این پژوهش از میان تفکر سیاسی امام علی (ع) به دو مفهوم عدالت و آزادی پرداخته و آن را با خلفا، مورد مقایسه قرار داده ایم. تا جایگاه آنها را در تفکر سیاسی امام علی (ع) و خلفا پیدا کرده و بهتر مشخص شود، لذا برای تبیین و روشن شدن بحث ابتدا به عدالت و آزادی از دو دیدگاه اندیشمندان اسلام و غرب پرداخته و سپس اوضاع اجتماعیو سیاسی و ...دوران حیات امام علی (ع) را تا آنجا که بحث اقتضا کرده با تأکید بر سخنان آن حضرت مورد ارزیابی قرار داده و بیان شده است که از دیدگاه امام علی (ع) عدالت مهمترین معیار نظام سیاسی مطلوب و مهمترین معیار در انتخاب کارگزاران و توزیع ثروتهای عمومی می باشد. که خلفا نسبت به عدالت در بسیاری از موارد بخصوص موارد فوق از خود حساسیت نشان نمی دادند در بحث از آزادی نیز، تفکر امام با خلفا مقایسه شده است، در تفکر امام علی (ع) آزادی مهمترین معیار انتخابات و حق رأی، همچنین مهمترین معیار در انتقاد از حاکم و تشکیل گروههای سیاسی مخالف است، که خلفاء در بسیاری از موارد بر خلاف تفکر امام با آزادی مخالف بودند.
استاد تمام گروه علوم و اندیشه سیاسی و معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی ، رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی
عضو هیات علمی و مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام نماینده مردم شوشتر در دوره اول مجلس شورای اسلامی