با همکاری ناصر پورحسن. خروج آمریکا از برجام در روز ۱۳ آبان ۹۷، بار دیگراهمیت این روز تاریخی را برای آمریکایی ها روشن ساخت. روابط ایران با آمریکا نسبت به سایر قدرت های بزرگ، عمرکوتاهی دارد. کودتای ۲۸ مرداد و اشغال سفارت آمریکا در ۱۳ آبان، آغاز و پایان روابط سیاسی واقعی دو کشور را رقم زده اند. در این مقاله اشغال سفارت آمریکا از منظر استثناگرایی مورد تحلیل قرار گرفته است. سوال اصلی مقاله این است که اشغال سفارت آمریکا در تهران در ۱۳ آبان ۱۳۵۸ با استثناگرایی آمریکایی ها چه نسبتی دارد؟ در پاسخ به سوال مذکور، این فرضیه ارائه شده است: «مهم ترین مولفه فرهنگ استراتژیک امریکا، تصور استثنایی بودن این کشور است. اشغال سفارت آمریکا، موجب تحقیر این کشور در نظام بین الملل شد و تصور استثنایی بودن این کشور را به چالش کشید. از اینرو پس از آین حادثه، ایالات متحده در تقابل با ایران، همواره به دنبال حقارت زدایی و جبران این حس شرم بوده است». فرضیه مذکور از چارچوب نظری «ژئوپلتیک احساس» استخراج شده و بر اساس خوانش خاطرات متعدد مقامات سیاسی و گروگانهای آمریکایی و به شیوه توصیفی- تحلیلی پردازش شده است. این مقاله با مفروض گرفتن از بین رفتن منافع استراتژیک آمریکا در اثرسقوط رژیم پهلوی، استثناگرایی آمریکایی را یکی از دلایل عمده رفتارهای استراتژیک این کشور در قبال جمهوری اسلامی ایران طی ۴۰ سال اخیر تلقی کرده است.
عضو هیات علمی گروه علوم سیاسی دانشگاه آیت الله العظمی بروجردی