چکیده

از آن‏رو كه نظرات و افكار سیاسی امام خمینی قدس‏سره توسط خودشان مدوّن نشده است و ایشان به تناسب وقایع و حوادث سیاسی ـ اجتماعی دیدگاه خود را بیان می‏نموده‏اند، استخراج و تبیین شالوده‏های فكری و مبانی نظری ایشان در عرصه سیاست، از جمله سؤالات و مباحث مهم اندیشه سیاسی امام است. علاوه بر آنكه در این‏باره تاكنون تلاش‏های علمی ناچیزی صورت گرفته است. برای مطالعه اندیشه سیاسی حضرت امام از منظر مبانی نظری، تاكنون رهیافت‏های متفاوتی ارائه شده است. اما با یك جمع‏بندی و نگاه كلی می‏توان گفت كه رهیافت‏ها به تنهایی نمایانگر ابعاد مختلف اندیشه سیاسی امام نیستند و هر كدام از آنها، وجهی از وجوه اندیشه سیاسی ایشان را معناكاوی می‏كند. بدین لحاظ، برای كشف زوایای مختلف آراء سیاسی امام قدس‏سره، به ناچار باید تركیبی از روش‏ها و رهیافت‏های معرفت‏شناختی، هستی‏شناختی، جامعه‏شناختی، انسان‏شناختی، كلامی، فلسفی، فقهی و عرفانی را اتخاذ كرد. این نوشتار با روش اسنادی و بر اساس مبانی مزبور، اندیشه سیاسی امام خمینی قدس‏سره را واكاوی می‏نماید و به این نتیجه مهم می‏رسد كه تحلیل اندیشه سیاسی امام بدون الگوی تركیبی مبانی مزبور، ناقص و فاقد اعتبار علمی است.

دانش آموخته

• غلامحسن مقیمی