اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
لغزش معناشناختی در نظریههای اخلاقی غایتگرا با تأکید بر نظریۀ اخلاقی استاد مصباح یزدی
1397,علمی پژوهشی
چکیده
لغزش معناشناختی یکی از لغزشگاههای رایج در مباحث علمی است و زمانی رخ میدهد که شخص متفکر هنگام بحث و نظریهپردازی دربارۀ یک موضوع، از قلمروی معنایی مورد نظرش فاصله بگیرد و به وادی معنایی دیگری بیفتد. پرسش اصلی این مقاله آن است که آیا میتوان گفت برخی نظریههای اخلاقی نیز دچار لغزش معناشناختی شدهاند و اگر آری، این لغزش چگونه روی داده است؟ هدف این تحقیق آن است که از این منظر به بررسی نظریههای غایتگرا بپردازد و وقوع لغزش معناشناختی و چگونگی آن را در این نظریهها واکاود. برای دستیابی به این هدف، از روش تحلیل مفهومی استفاده شده است؛ به این صورت که با تحلیل مفهوم «ارزش»، پس از تفکیک معانی مختلفی که از آن اراده میگردد، معنای مورد نظر در مباحث فلسفه اخلاق تعیین شده و سپس مطابقت یا عدم مطابقت نظریههای غایتگرا با این معنا بررسی گردیده است. با بررسیهای بهعملآمده این نتیجه به دست آمد که نظریههای غایتگرا در فلسفه اخلاق و بهطورخاص نظریۀ استاد مصباح یزدی در معرض چنین اشکالی هستند. در نظریۀ ایشان با نادیدهگرفتن معنای ارزش اخلاقی، به جای آنکه از واقعیتداشتن ارزش اخلاقی اَعمال دفاع شود، از واقعیبودن ارزش ابزاری آنها برای رسیدن به نتایج مطلوب دفاع شده است.
فایل مقاله :
استاد
علیرضا آل بویه
عضو هیات علمی پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی