اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
علل و زمینه های جنبش ۱۹۲۰ عراق علیه انگلستان
1389,علمی ترویجی
چکیده
ﺑﻰ ﺗﺮﺩﻳﺪ ﻳﻜﻰ ﺍﺯ ﺟﺪﻯ ﺗﺮﻳﻦ ﺩﻏﺪﻏﻪ ﻫﺎﻯ ﺟﻬﺎﻥ ﻣﺪﺭﻥ، ﻣﺴــﺌﻠﻪ ﺍﺳﻼﻡ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺍﺳﺖ. ﺧﻴﺰﺵ ﻣﻮﺟﻬﺎﻯ ﻣﺘﻌﺪﺩ ﺍﺳﻼﻡ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺩﺭ ﺳﺮﺍﺳﺮ ﺟﻬﺎﻥ، ﺍﺯ ﺩﻳﺮﺑﺎﺯ ﺗﻮﺟﻪ ﻣﺘﻔﻜﺮﺍﻥ، ﺻﺎﺣﺐ ﻧﻈﺮﺍﻥ ﻭ ﺗﺤﻠﻴﻠﮕﺮﺍﻥ ﺣﻮﺯﻩ ﻋﻠﻮﻡ ﺍﺟﺘﻤﺎﻋﻰ ﺭﺍ ﺑﻪ ﺧﻮﺩ ﺟﻠﺐ ﻛﺮﺩﻩ ﺍﺳﺖ. ﺍﻳﻦ ﺧﻴﺰﺷﻬﺎ ﻛﻪ ﻣﻌﻤﻮﻻ ﺗﺤﺖ ﻋﻨﻮﺍﻥ »ﺑﻨﻴﺎﺩﮔﺮﺍﻳﻰ ﺍﺳﻼﻣﻰ« ﺑﺮﺭﺳﻰ ﻣﻰ ﺷﻮﻧﺪ، ﻣﺴﺌﻠﻪ ﺍﺳﺎﺳﻰ ﻛﺸﻮﺭﻫﺎﻯ ﺧﺎﻭﺭﻣﻴﺎﻧﻪ ﺩﺭ ﻃﻮﻝ ﻗﺮﻥ ﺑﻴﺴــﺘﻢ ﻭ ﺍﻭﺍﻳﻞ ﻗﺮﻥ ﺑﻴﺴــﺖ ﻭ ﻳﻜﻢ ﺑﻪ ﺷــﻤﺎﺭ ﺭﻓﺘﻪ ﺍﻧﺪ؛ ﺍﻣﺎ ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻴﺎﻥ ﺟﻨﺒﺸﻬﺎﻱ ﺷــﻴﻌﻲ ﻛﻪ ﻧﻮﻉ ﺧﺎﺻﻲ ﺍﺯ ﺟﻨﺒﺸﻬﺎﻱ ﺍﺳــﻼﻣﻲ ﺑﻪ ﺷــﻤﺎﺭ ﻣﻲ ﺁﻳﻨﺪ، ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﻓﺮﺍﮔﻴﺮﺗﺮﻳﻦ ﻭ ﻣﺆﺛﺮﺗﺮﻳﻦ ﺣﺮﻛﺘﻬﺎﻱ ﻣﺮﺩﻣﻲ ﻫﺴــﺘﻨﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﺭﺍﺳــﺘﺎﻱ ﺍﺣﻴﺎ ﻭ ﺍﺳــﺘﻘﺮﺍﺭ ﺍﻧﺪﻳﺸــﻪ ﻫﺎﻱ ﺗﺸــﻴﻊ ﻭ ﻣﺒﺎﺭﺯﻩ ﺑﺎ ﺣﻜﻮﻣﺘﻬﺎﻱ ﻓﺎﺳــﺪ ﺯﻣﺎﻥ ﻛﻪ ﺁﻧﺎﻥ ﺭﺍ ﻏﺎﺻﺐ ﺣﺎﻛﻤﻴﺖ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻣﻲ ﺩﺍﻧﻨﺪ، ﺑﻪ ﭘﺎ ﺧﻮﺍﺳﺘﻪ ﺍﻧﺪ ﻭ ﻣﺤﺮﻭﻣﻴﺘﻬﺎﻱ ﺍﻗﺘﺼﺎﺩﻱ ﻭ ﺳﻴﺎﺳﻲ ﻛﻪ ﺑﺮ ﺷﻴﻌﻴﺎﻥ ﺍﻋﻤﺎﻝ ﺷﺪﻩ، ﻋﺎﻣﻠﻲ ﻣﻬﻢ ﺩﺭ ﺗﺴﺮﻳﻊ ﺍﻳﻦ ﺣﺮﻛﺘﻬﺎ ﺑﻪ ﺣﺴﺎﺏ ﻣﻲ ﺁﻳﺪ. ﺍﺯ ﺟﻤﻠﻪ ﺍﻳﻦ ﺧﻴﺰﺷــﻬﺎ، ﺟﻨﺒﺶ ﺍﺳــﻼﻣﻰ ﺷــﻴﻌﻰ ﻋﺮﺍﻕ ﻣﻲ ﺑﺎﺷﺪ ﻛﻪ ﺩﺭ ﻃﻲ ﺳــﺎﻟﻬﺎﻯ ﺩﻫﻪ ۱۹۱۰ﻡ ﺑﻪ ﻋﻨﻮﺍﻥ ﻳﻚ ﺟﻨﺒﺶ ﻣﻘﺎﻭﻣﺖ ﺩﺭ ﻣﻘﺎﺑﻞ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭ ﺑﺮﻳﺘﺎﻧﻴﺎ ﭼﻬﺮﻩ ﺷﺪ ﻭ ﭘﺲ ﺍﺯ ﻳﻚ ﺩﻭﺭﻩ ﺭﻛﻮﺩ، ﺩﺭ ﺩﻭﺭﺍﻥ ﭘﺎﺩﺷﺎﻫﻰ ﻋﺮﺍﻕ (۱۹۲۰ﻡ ﺗﺎ ۱۹۵۸ﻡ) ﺑﺎ ﺭﻭﻯ ﻛﺎﺭ ﺁﻣﺪﻥ ﺩﻭﻟﺖ ﺍﻧﻘﻼﺑﻰ ﻋﺒﺪﺍﻟﻜﺮﻳﻢ ﻗﺎﺳﻢ، ﻭﺍﺭﺩ ﻣﺮﺣﻠﻪ ﺟﺪﻳﺪﻯ ﺍﺯ ﺣﻴﺎﺕ ﺳﻴﺎﺳﻰ ﺧﻮﺩ ﺷﺪ. ﺩﺭ ﺍﻳﻦ ﻣﻘﺎﻟﻪ ﺳــﻌﻲ ﺷــﺪﻩ ﺍﺳﺖ ﻛﻪ ﺑﻪ ﺑﺮﺭﺳﻲ ﺟﻨﺒﺶ ۱۹۲۰ﻡ ﻳﺎ «ﺛﻮﺭﺓ ﺍﻟﻌﺸﺮﻳﻦ» ﻛﻪ ﻳﻜﻲ ﺍﺯ ﺍﻳﻦ ﺟﻨﺒﺸﻬﺎﻱ ﺍﺳﻼﻣﻲ ﻭ ﺿﺪ ﺍﺳﺘﻌﻤﺎﺭﻱ ﺗﺎﺭﻳﺦ ﻋﺮﺍﻕ ﺑﻪ ﺷﻤﺎﺭ ﻣﻰ ﺁﻳﺪ ، ﭘﺮﺩﺍﺧﺘﻪ ﺷﻮﺩ.
فایل مقاله :
برچسب ها :
- انگلستان
- جنبش 1920 م
- عراق