اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
راهکارهای فقه شیعه برای مقابله با مسأله ازدحام جمعیت در منا
1395,علمی پژوهشی
چکیده
حضور الزامی همه حجگزاران در منا باعث شده که از دیرباز، مسئله ازدحام جمعیت، به عنوان یکی از چالشهای جدی آیینهای ویژه منا، تلقی شود و به دنبال آن، فقه اسلامی، با جامعیت خاص خود، با ارائه راهکار، به مقابله با این آسیب بپردازد. راهکارهایی که مورد توجه قرار گرفتن آن میتوانست مانع فجایعی باشد که تا امروز رخ داده است. در این پژوهش، این راهکارها به اجمال و با محوریت مناسک پرازدحام منا، یعنی رمی جمرات، قربانی و بیتوته، عرضه شده است. بررسی این راهکارها نشاندهنده توجه شارع مقدس به امنیت جان حجاج در این مراسم و پیشگیری از فاجعه انسانی در آن است. میتوان این راهکارها را در سه محور توسعه زمانی، توسعه مکانی و توسعه فاعلی دستهبندی کرد. فتاوای توسعه زمان رمی و توسعه محل و مکان رمی و پیشنهاد عدم وجوب ترتیب در اعمال منا در ضرورت، در محور رمی بررسی شده و فتاوای توسعه مکان قربانگاه و جواز وکالت در آن، در محور قربانی، توسعه تعبدی منا، رفع وجوب بیتوته برای معذوران، توسعه مکانی آن با مخیر بودن بین عبادت در مکه، بیتوته در منا و توسعه زمانی آن، با کفایت بیتوته در نیمی از شب و پیشنهاد وجوب کفایی ساخت و ساز در بیتوته در منا طرح شده است.