اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
تحلیل گفتمانی نقش دستگاه استنباطی گروههای تکفیری بر عملکرد آنها
1395,علمی پژوهشی
چکیده
بذرهای افراطگرایی در اسلام، از آغازین سالهای آن و با ظهور گروههایی همچون خوارج، افشانده شد و به مرور، بارورتر گشت. امروزه، گروههای تکفیری با اقدامات خشونتبار گسترده، به نماد افراطگرایی تهدیدآفرین در سطح جهانی تبدیل شدهاند و به وحشت همگانی از طریق ترور کمسابقه دامن زدهاند؛ بهگونهای که در این راستا، اغلب افراد و گروهها را از دم تیغ میگذرانند(مسئله)؛ موضوعی که نیازمند پژوهشهای بیشتری است. این نوشتار درصدد پاسخ به این پرسش است: "بر اساس تحلیل گفتمان، تأثیر دستگاه استنباطی گروههای تکفیری بر عملکردشان چیست؟(سؤال) فرض بر این است: برداشت ظاهرگرایانه و گزینشی از نصوص،مولد عملکرد افراطی این گروههاست(فرضیه)؛ از این رو، تبیین دلایل و ریشههای خشونتورزی آنها،مقصدی درخور توجه است(هدف). مقاله حاضر درصد است با تحلیلی گفتمانی (روش) توضیح دهد این نوع برداشت، منجر به غیریتسازی و غیریتپروری دوگانه موحد و مشرک می گردد. غیر و دیگری، سبب ایجاد جامعه و نظام ناسالم شده و در نتیجه، این گروهها ادعا میکنند که در پی ایجاد نظام و جامعهای پاک (خلافت اسلامی به سبک اسلاف) به عنوان دال مرکزی غایب و هژمون کردن آن از طریق جهاد علیه دیگری و طرد آنها هستند؛ امری که در بطن خود،خشونت را به مثابه امری گریزناپذیر، تولید و بازتولید میکند(یافته).