اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
بررسی و مقایسه جایگاه وزارت در خلافت عباسی و عصر ایلخانان با تکیه بر خاندان های برمکی و جوینی
1397,علمی پژوهشی
چکیده
این مقاله با مشارکت ناهید محمدیون شبستری، ذکرالله محمدی و منیژه صدری نگاشته شده است. در هر دو دوره حمله ی اعراب مسلمان و مغولان به ایران ، دیوان سالاران با فاتحین به همکاری پرداختند. از جمله ی این خاندان ها، خاندان برمکی و جوینی بودند که توانستند درخلافت عباسی و ایلخانان به مقام وزارت دست یابند. دیوان سالاری در این دو خاندان تداوم داشت و آنها در حکومت های قبل به دیوان سالاری پرداختند. این دو خاندان توانستند با نفوذ در دستگاه خلافت عباسی و ایلخانان آنها را به سوی فرهنگ ایرانی سوق دهند و در جهت احیاء و بازسازی فرهنگ ایرانی گام برداشتند. خاندان برمکی و جوینی در طول وزارت خود،خدمات و فعالیت های عمرانی زیادی از جمله ساخت مساجد و مدارس و قصرها را انجامدهند. آنان همچنین جایگاه بالایی در علم و ادب به دست آوردند و علاوه بر اینکه خودکتاب هایی را تالیف نمودند، دانشمندان و نویسندگان نیز به نام آنها کتب مهمی نوشتند. آنها همچنین به حمایت شاعران و دانشمندان می رداختند. با وجود آنکه خاندان برمکی و جوینی خدمات زیادی انجام دادند اما قدرت و نفوذی که خاندان برمکی و جوینی به دست آورده بودند، باعث ایجاد رقبایی شد که سرانجام زمینه ی سقوط و نابودی آنها را فراهم ساخت.خاندان برمکی و جوینی نمونه ای از قشر اجتماعی خاص دیوانی ایران هستند که در عرصه ی روزگار و تاریخ نامی ماندگار از خود بر جای نهاده اند.