اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
بررسی نظریه هرمنوتیکی محمد شحرور
1395,علمی پژوهشی
چکیده
مناقشه بر سر الهی یا بشری بودن قرآن کریم از مهمترین موضوعات مورد گفتگوی اندیشمندان در طول تاریخ اندیشه اسلامی بوده است که در دورههای متأخرتر در قالب دوگانه مقدس/ دنیوی بودن قرآن مطرح شده است و روشنفکران مسلمان، هر یک به نحوی این بحث را دنبال کردهاند. محمد شحرور، متفکر معاصر سوری از جمله روشنفکرانی است که از زاویه خاصی به این مسئله ورود کرده و نظریه هرمنوتیکی ویژهای را ارائه داده است که با عنوان نظریه «تشابه» یا «ثبات متن و حرکت محتوی» شناخته میشود. این نوشتار تلاش کرده است با تحلیل محتوای پروژه فکری این اندیشمند، صورتبندیای از نظریه «تشابه» وی ارائه داده و در نهایت آن را تحلیل و ارزیابی نماید. نگارنده معتقد است عصری شدن فهم متن و تعارض با فلسفه نبوت از مهمترین لوازم نظریه تشابه است. همچنین، شحرور در برخی مواضع به هرمنوتیک گادامری نزدیک میشود و اشتراکات بسیاری با نظریه «قبض و بسط تئوریک شریعت» سروش دارد و از این جهت تمام ایرادات وارد بر هرمنوتیک گادامری و دیدگاه سروش، بر دیدگاه شحرور نیز وارد خواهد بود.