چکیده

قتل های ناموسی پدیدهای است که مختص به یک یا چند کشور خاص یا چند آیین و مذهب خاص نیست؛ با این حال قتل های ناموسی اغلب در کشورهای با اکثریت مسلمان اتفاق می افتند. در کنار سایر عوامل تاثیرگذار بر وقوع قتل های ناموسی، قوانین کیفری یک جامعه می تواند تاثیر قابل توجهی بر میزان آنها در جامعه داشته باشند.نوع و میزان مجازات تعیینی برای مرتکبان قتل های ناموسی، استفاده از معاذیر مخففه در صورت ارتکاب این نوع قتل ها، میزان اطلاع افراد جامعه از این گونه تخفیف های قانونی و عفو مرتکب از سوی اولیاء دم که در قتل های ناموسی رواج گستردهای دارد، از مهم ترین تاثیرات قوانین کیفری در افزایش میزان وقوع قتل های ناموسی در جامعه ایرانی است که توجه جدی به این مسائل تاثیری چشمگیر در زمینه کاهش قتل های ناموسی در پی خواهد داشت.تحقیقات بازنگری مجدد در این احکام و مقررات قانونی در کشور ما می تواند تاثیر فراوانی در بهبود نحوه برخورد و مواجهه با قتل های ناموسی و مرتکبان آنها داشته باشد.بدون تردید با توجه به سابقه شرعی قوانین ما،این بازنگری باید مبتنی بر مبانی فقهی و منابع شرعی باشد و هر تغییری بدون عنایت به این مبانی مطمئنا با شکست مواجهه خواهد شد. از سوی دیگر با توجه به کتب مختلف فقهی، در منابع فقهی نیز ظرفیت لازم برای اعمال تغییر در متون قانونی در بحث مواد قانونی تاثیرگذار در بحث قتل های ناموسی از جمله مواد ۲۲۰،۲۲۶،۲۹۵،۶۳۰ وجود دارد امری که همت و دقت نظر مضاعف صاحب نظران و متخصصان امور فقهی حقوقی را طلب می کند. این مقاله با مشارکت توحید رمضانی نوشته شده و در اولین کنفرانس بین المللی علمی پژوهشی مناسبات علوم انسانی و تمدن اسلامی، قم، مرکز بین المللی توسعه علم،فرهنگ و عقلانیت، ارائه شده است.

دانش آموخته

• حسن مهدی فر