اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
بررسی جریان شناسانه زمینه معرفتی ماکس وبر
1397,علمی تخصصی
چکیده
بنا به نظر برخی اندیشمندان علوم اجتماعی، روششناسی علوم اجتماعی وبر در مباحث کنونی فلسفه و روششناسی علوم اجتماعی جایگاه خاصی یافته است. فی المثل، کیت و اوری میگویند که «درک دیدگاههای پیچیدهی وبر نقطهی آغازین مهمی برای بیشتر مباحث آتی است». اما از آنجایی که انظار وبر با دو مشکل اختصار و ابهام مواجهند، از سوی اشخاص مختلف مورد بازخوانیهایی متهافت واقع شدهاند. یکی از راههای گره گشایی از این اجمال و ابهام، بررسی «جریان شناسانه» زمینه معرفتی وبر است. گرچه در آثار نگارندگان کتب نظریات جامعه شناسی از این زمینه معرفتی بحث شده اما با دو مشکل عدم جامعیت و بررسیهای فرد محورانه، و نه جریانشناسانه مواجه بوده است .با نگاه جریانی به زمینه معرفتی وبر آشکار میشود که شخصیت فکری او، مرکب از چند نحله فلسفی است. مهمترین بستر معرفتی که وبر در آن بالیده و بدان منتسب میباشد، سنت فکری ایدهآلیسم آلمانی است. او با بزرگان نوکانتی در ارتباط نزدیک بوده و در اندیشههای هستی شناسانه و معرفت شناسانه خویش از آنها ملهم است؛ همچنین وبر در انسان شناسیاش شدیدا متاثر از رمانتیسم و فلاسفه اگزیستانس است. او در روش شناسی نیز بیشتر تحت تاثیر مکتب هرمنوتیک و تاریخگرایی است. تاثیرات مارکسیسم بر وبر بیشتر در حوزه مسایلی است که توسط مارکس طرح شده است.