چکیده

به‌­دلیل تعامل علمی شیعه و عامه از یکدیگر یا داشتن مساجد مشترک برای تدریس، ممکن است تصور گردد که بین این دو مذهب هیچ­‌گونه تفکیکی در فرآیند تعلیم و تربیت یا ساحت مبانی، محتوا (آموزه‌­ها)، منابع تولید علم و روش­‌های آموزشی وجود ندارد و اسم آن را باید نظام آموزشی اسلام یا مسلمانان بدانیم. بر پایه اهمیت مسئله و سیر تاریخی تحولات هر کدام از حوزه‌­های علمی آنان، در بررسی تاریخی نظام آموزشی و فرآیند آن، این سؤال مطرح می­‌گردد که آیا این دو مذهب و مکتب دارای نظام مستقلی هستند؟ در فرض جدایی، محورهای تشخیص تمایز آن دو کدامند؟ در بررسی تاریخی به­‌صورت تطبیقی فرایند فعالیت‌­های علمی و آموزشی دو مذهب امامیه و اهل­‌تسنن این نتیجه حاصل گردید که این دو دارای نظام مستقلی بوده و مهمترین مؤلفه­‌های تمایز این دو نظام در مبانی، منابع تولید علم و محتوای آموزشی، آموزه­‌ها و روش‌­های آموزشی است. روش پژوهش مبتنی بر تطبیق مؤلفه‌­های نظام آموزشی فریقین بود و نتیجه بررسی تطبیقی دو دیدگاه آن گردید، که امور ذکر شده به‌­عنوان مؤلفه‌­ها یا نشان­گرهای اصلی تشخیص تمایز نظام‌­ها از همدیگر است.

استاد

• محمدجواد یاوری سرتختی

  استادیار گروه تاریخ دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام