چکیده

به نظر می رسد جناب آقای آلبرت حورانی (علی رغم سوگیری ھای احتمالی و امکان اھداف پنھانی و استعماری برای غالب مستشرقان)، یک گزارش نسبتا منصفانه و مثبت از جریان مھاجرت علمای شیعه به ایران ارایه داده است لکن یکسری نکات و اشکالاتی ھم متوجه بحث ایشان است؛ یکی از آنھا که اتفافا از جمله مھمترین آنھاست، این است که مولف محترم در تبیین بحث نیابت عام فقھا (ولایت فقیه) و چگونگی ارتباط و تعامل آنھا با حاکمیت و حکام وقت، دچار تحلیل نادرست شده است؛ و اگر بخواھیم با نظر خیلی خوش بینانه نگاه کنیم، باید بگوییم که چون ذھن ایشان در یک شرایط خاص و غیر مانوسی با مبانی اسلامی شکل گرفته، طبعا قدرت درک و تحلیل اندیشه سیاسی شیعه که مبنی بر نظریه ولایت فقیه و امثال آن می باشد را نداشته است و ھمینطور سایر اشکالات استنادی و غیره که اجمالا به برخی از آنھا در این مقاله پرداخته شده است. این مقاله با همکاری حسین حبیبی تبار در اولین کنفرانس بین المللی مطالعات اجتماعی فرهنگی و پژوهش دینی، رشت، بنیاد بین المللی غدیر گیلان، ارائه شده است.

دانش آموخته

• محمد زره قانی