چکیده

موضوع این نوشتار، طرح دیدگاهی جدید در باب عدالت‌پژوهی، تحت‌عنوان «نظریه‌ی ارزش اخلاقی فراگیر و خودبسنده‌ی عدالت» است. مساله‌ی اصلی این است که برخی از تقریرهای موجود درباره‌ی عدالت اجتماعی، به تقلیل‌گرایی انجامیده و با تمرکز بر وجه کاربردی عدالت و غفلت از وجوه بنیادین آن، نوعی کژتابی در فهم از عدالت را رقم زده‌اند؛ نظریه‌ی مختار این پژوهش درصدد است تا ضمن برشمردن نقص رهیافت‌های محدودنگر و تقلیل‌گرا به عدالت و مبنای ارزشمندی و الزام‌آوری آن، بر ضرورت توجه به مباحث پایه و بنیادین عدالت در نظریه‌پردازی در عرصه عدالت اجتماعی تاکید نموده و «فراگیربودن ارزش اخلاقی عدالت» و «ذاتی‌بودن و خودبسنده‌بودن عدالت» را اثبات نماید. در این مقاله ارکان سه‌گانه‌ی این نظریه، شامل: «رکن مفهومی»، «رکن ارزشی» و «رکن موضوعی» منقح گردیده و لوازم و پیامدهای آن مورد تامل قرار گرفته است. نتایج این تحقیق می‌تواند تسهیل‌گر تدوین کلان‌نظریه‌ی عدالت اجتماعی باشد.‏

استاد

• احمد واعظی

  استاد گروه فلسفه و کلام دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام / رئیس دفتر تبلیغات اسلامی حوزه علمیه قم / عضو شورای عالی انقلاب فرهنگی