چکیده

معاویه نماینده اشرافیت کهن جاهلی توانست در سال چهل و یکم هجری بر اریکه خلافت تکیه زند آنچه در این پژوهش مورد بررسی قرار می گیرد پرداختن به این مسأله است که چرا با وجود گرایشات گسترده مردم به اسلام اصیل و علی(ع)، معاویه به خلافت رسید؟ در پاسخ میتوان گفت: معاویه با بهره گیری از تبلیغات سیاسی، نظامی، مذهبی و فرهنگی و همسو کردن مردم شام با اهداف خود توانست به خلافت برسد و آن را در خاندان خود موروثی کند. او برای نیل به این هدف دست به سه اقدام اساسی زد. اول اینکه از اشرافیت نوظهور حاصل از غنایم که بعد از قتل عثمان و اوضاع آشفته جامعه اسلامی، داعیه خلافت در سر داشتند، در راستای اهداف خود بهره برداری کرد. سپس با استفتده از گرایشات ثروت اندوزی و جاه طلبی مردمان عصر خویش، سیاستمداران کاردان و زیرک را به خدمت گرفت و سوم اینکه بستری که می بایست او را به سوی خلافت پیش ببرد، یعنی شام را، از سالها قبل با خود همراه ساخته بود و سرانجام با شهادت علی(ع) و بی ثمر ماندن برنامه های اصلاحی ایشان به قدرت رسید و بدین ترتیب اشرافیت کهن با کنار زدن موج اسلام خواهی توده مردم بر سرنوشت جامعه اسلامی مسلط گردید.

دانش آموخته

• زینب ابراهیمی

استاد راهنما

• حسن حضرتی

  دانشیار گروه تاریخ دانشگاه تهران

استاد مشاور

• منصور میراحمدی چناروئیه

  استاد تمام گروه علوم و اندیشه سیاسی و معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی ، رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی