چکیده

پاسخگویی به این پرسش که "در اندیشه سیاسی امام خمینی (ق-س) چه رابطه ای میان آزادی و قانون وجود دارد". دغدغه اصلی نگارنده در این رساله است. فرضیه اصلی این رساله این است که "در اندیشه سیاسی امام (ق-س) قانون الهی یکی از مهمترین عناصر تبیین کننده حدود آزادی و عوامل مشروعیت ساز آن به شمار میرود و در نتیجه از نوعی آزادی به نام آزادی قانونی می توان در اندیشه سیاسی امام (ق-س) سخن گفت". در فصل نخست مفهوم آزادی و آزادی از دیدگاه اندیشمندان غربی و مسلمان و همچنین مفهوم قانون مورد ارزیابی قرار گرفته است. و فصل دوم به بیان آزادی و انواع آن از دیدگاه امام پرداخته شده است. طبق بیانات و سخنرانیهای امام (ق-س) ایشان به انواع آزادی از قبیل آزادی مخالفان، آزادی اقلیتهای دینی، آزادی احزاب، انجمن‌ها و تشکیل اجتماعات، آزادی مطبوعات، آزادی زنان، آزادی انتخابات معتقد بودند. نگارنده در فصل سوم قانون از دیدگاه امام (ق-س) را مورد ارزیابی قرار داده است در بخش نخست فصل سوم در بحث حکومت و قانون آمده است که علاوه بر سه نوع حکومت متداول یک نوع دیگر که مختص مسلمانان است وجود دارد که در این نوع حکومت تنها خداوند شایسته قانون گذاری است و وجه تسمیه این حکومت، حکومت خداوند بر مردم یا حکومت قانوم بر مردم است. در بخش دوم فصل سوم جایگاه قانون در حکومت اسلامی بررسی شده است و قانون در حقوق اسلامی به سه دسته تقسیم گردید ‎۱- قانون شرع ‎۲- قانون اساسی ‎۳- قوانین عادی. در بخش سوم این فصل به بیان قانون و حکومت از دیدگاه امام (ق-س) و همچنین قانونگرایی از منظر امام (ق-س) و نوع قانون مورد نظر امام (ق-س) پرداخته شده است. در بخش آخر این فصل انواع احکام مورد نظر امام (ق-س) مورد ارزیابی قرار گرفته است. نگارنده در فصل چهارم رابطه آزادی و قانون در اندیشه امام (ق-س) را مورد ارزیابی قرار داده است. رابطه آزادی و قانون از دیدگاه امام (ق-س) اینگونه بررسی شد که از دیدگاه امام (ق-س) قانون الهی یکی از مهمترین محدودیتهای آزادی و عوامل مشروعیت سازان آن به شمار می رود. در ادامه حدود آزادی از دیدگاه امام (ق-س) مورد ارزیابی قرار گرفته است. حدود آزادی از دیدگاه از دیدگاه امام (ق-س) عبات است از ‎۱- رعایت قوانین اسلام ‎۲- اجرای مقررات اسلامی ‎۳- نفی فساد و فحشا. و در پایان ثابت شد که امام (ق-س) معتقد به آزادی قانونی بودند.

دانش آموخته

• مهدی مجیدی

استاد راهنما

• منصور میراحمدی چناروئیه

  استاد تمام گروه علوم و اندیشه سیاسی و معاونت فرهنگی و اجتماعی دانشگاه شهید بهشتی ، رئیس پژوهشکده علوم و اندیشه سیاسی

استاد مشاور

• نجف لک زایی

  استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم، رئیس پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی