اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
بررسی و تبیین نظریه حرکت در مجردات
1392,علمی پژوهشی
چکیده
بسیاری از فیلسوفان حرکت در مجردات را امری ناممکن دانستهاند. براهین آنها بر ثبات مجرد بر این مبنا استوار است که ماده شرط تحقق حرکت است. این مقاله میکوشد پس از تبیین حقیقت حرکت، نشان دهد که بهویژه بر مبنای حرکت جوهری، وجود ماده از اساس مورد تردید قرار دارد و براهین اثبات هیولی، یعنی برهان قوه و فعل و برهان فصل و وصل ناتمام است. با انکار هیولی باید در تعریف مجرد بازنگری کرد و آن را به موجودی که دارای وضع و حیّز نیست تعریف کرد؛ زیرا تعریف آن باید به گونهای باشد که مثبتان و منکران هیولی در آن مشترک باشند. نیز با انکار هیولی نمیتوان از تلازم ماده و قوه سخن گفت. از سوی دیگر، در این مقاله پنج برهان عقلی بر ثبات مجرد استقصا، تقریر و نقد شده و در ادامه ضمن بررسی و نقد شواهد نقلی ثبات مجرد، روشن میشود که این دلایل اعتبار کافی ندارند. از رهگذر این مقدمات، امکان عقلی وقوع حرکت در مجردات اثبات میشود و با تمسک به دلایل نقلی میتوان وقوع حرکت و تغیّر را در آنها نیز پذیرفت.
فایل مقاله :
دانش آموخته
علیرضا اسعدی
عضو هیأت علمی پژوهشکده فلسفه و کلام پژوهشگاه علوم و فرهنگ اسلامی