اشتراک دانش دانشگاه باقرالعلوم (ع)
تفسیر كنش متقابل اجتماعی بر مبنای انسان شناسی صدرایی
1396,علمی پژوهشی
چکیده
تفسیر کنش متقابل اجتماعی، دغدغه اساسی بسیاری از جامعهشناسان است که دارای رویکردهایی از جمله تفهمی و پدیدارشناختی هستند. هر یک از این رویکردها، بر مبانی معرفتی ویژهای استوار است. حکمت صدرایی، با نظریه انسانشناختی متفاوت، ظرفیت فراوانی برای فهم و تفسیر کنش متقابل اجتماعی دارد. این موضوع، در این پژوهش با روش تحلیلی، مورد بررسی قرار گرفته است. از منظر حکمت صدرایی، انسان جسمانیهالحدوث بوده که با حرکت درونی و تحت تأثیر عوامل خارجی، بسته به میزان به فعلیت تبدیل شدن فطرت و عقل، یا غلبه طبیعت و غریزه، به انواعی از انسان تبدیل میشود. انسان وحشی، اجتماعی و متمدن بالفطره از این جملهاند که با مدلهای تعاملی استثماری، استخدام متقابل و تعامل مبتنی بر محبت و احسان، سه گونه فرهنگ حسی خیالی، وهمی و عقلانی را به ارمغان میآورند. توجه به بستر اجتماعی انواع انسان و سنخهای سهگانه معنا (ذهنی، اعتباری و حقیقی)، تفسیر کنش متقابل دارای سطوحی خواهد بود که از تفسیر بر مبنای قصد و نیت کنشگر، تفسیر بر اساس اعتباریات اجتماعی و ارزیابی انتقادی آن، بر مبنای معانی حقیقی، از آن جمله است.