چکیده

از ابلاغ سند چشم‌انداز ۲۰ ساله ایران و ترکیه، بیش از نیمی از زمان اجرا سپری شده است. بر اساس اهداف سند، جمهوری اسلامی ایران باید در سال ۱۴۰۴ به قدرت اول منطقه از لحاظ اقتصادی، اجتماعی، علمی، فناوری و سیاسی برسد؛ همچنین ترکیه نیز بر اساس سند چشم‌انداز ۲۰۲۳ باید کشور اول منطقه و جزء ۱۰ کشور برتر اقتصادی دنیا بشود. در این رساله به مقایسه قدرت منطقه‌ای ایران و ترکیه با توجه به اجرای سندهای چشم‌انداز در بازۀ زمانی ۲۰۰۳ تا ۲۰۱۵ پرداخته شده و پس از اشاره به وضعیت ایران و ترکیه قبل و بعد از اجرای سند چشم‌انداز به بررسی و مقایسه مؤلفه‌های ششگانه در حوزه‌های اجتماعی، فناورانه، اقتصادی محیط زیست، سیاسی و ارزش‌ها در چارچوب الگوی تحلیل روند و مدل Steep(v) مورد تجزیه و تحلیل قرار گرفته است. موضوع بر مبنای روش تحلیل محتوا، داده‌های ثانوی، روندها و رویدادها به شکل کتابخانه‌ای – اسنادی و تجزیه و تحلیل اطلاعات از نوع تطبیقی بررسی گردیده و یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد ایران در برخی از حوزه‌ها مانند افزایش باسوادان و پوشش تحصیلی، بهداشت و سلامت، امید به زندگی، تولید علم، فناوری نانو، دانش هسته‌ای، صنایع دفاعی و برخی از شاخص‌های سیاسی و قدرت نرم پیشرفت‌های نسبتا قابل قبولی داشته است، اما در برخی دیگر از حوزه‌ مثل حوزه اقتصادی و محیط زیست از اهداف پیش‌بینی شده در سند برای کسب قدرت منطقه‌ای فاصله دارد و در مقابل کشور رقیب ایران یعنی ترکیه با توجه به اهداف پیش بینی شده در چشم‌انداز ۲۰۲۳، علیرغم داشتن ضعف در برخی حوزه‌ها مانند مشکلات سیاسی در داخل و با برخی همسایگان و در حوزۀ قدرت نرم در اغلب حوزه‌ها به ویژه حوزه اقتصادی موفقیت‌های مناسبی را کسب کرده است و در رتبه‌بندی شاخص‌های اقتصادی، زیست محیطی، تکنولوژی در منطقه رتبه بهتری را کسب کرده است.

دانش آموخته

• محمدرضا موثق

استاد راهنما

• محمد ستوده آرانی

  دانشیار گروه مطالعات سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام معاون آموزش و فرهنگی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام

استاد مشاور

• غلامرضا بهروزی لک

  استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام