ایران معاصر همواره جامعه در حال تغییر بوده است. راهکاری که اندیشمندان دینی در مرحله اول برای دستیابی به تغییر برگزیدند اصلاح سلطنت مطلقه و تبدیل آن به سلطنت مشروطه بود تا از آن طریق به اهدافی چون آزادی، استقلال، حکومت قانون، عدالت، پیشرفت و حفظ هویت ملی و مذهبی کشور نائل آیند. با وارد شدن رضا خان به عرصه سیاست ایران و شکل گیری سلسله پهلوی، اندیشمندان شیعی در بین سالهای ۱۳۰۰-۱۳۴۰ تلاش فکری و عملی خود را برای وارد کردن رژیم پهلوی به اصلاح و تأمین اهداف آن به کار بردند. کودتای ۲۸ مرداد بر اصرار رژیم پهلوی در اصلاح ناپذیری دلالت داشت. سلسله حوادث و وقایعی که در نیمه اول دهه ۱۳۴۰ به وقوع پیوست تأکیدی بود بر اصلاح ناپذیری رژیم پهلوی، اندیشمندان دینی برای دست یابی به اهداف گفتمان اصلاح، راهکار انقلاب را در پیش گرفته گفتمان اصلاح را وانهاده به گفتمان انقلاب گذار کردند. این گذار گفتمان را ما در تفاسیر مبارزه طلبانه اندیشمندان دینی از برخی مفاهیم شیعی نظیر تقیه، امر به معروف و نهی از منکر، عاشورا، انتظار و حکومت در عصر غیبت، میتوانیم نظارهگر باشیم. واژگان کلیدی این پژوهش عبارتند از: ۱- اصلاح ۲- انقلاب ۳- اندیشه سیاسی معاصر شیعه
استاد گروه علوم سیاسی دانشگاه تهران
عضو هیات علمی و مدیر گروه علوم سیاسی دانشگاه باقرالعلوم علیه السلام نماینده مردم شوشتر در دوره اول مجلس شورای اسلامی